What is cbt?

Polish

CZYM SA TERAPIE POZNAWCZE I BEHAWIORALNE?

Psychoterapie nurtu poznawczego i behawioralnego oparte sa na wspólczesnych teoriach naukowych dotyczacych funkcjonowania psychicznego czlowieka i weryfikowane wynikami badan, które dowiodly ich skutecznosci.

Pacjenci( klienci) i terapeuci pracuja razem nad zidentyfikowaniem i zrozumieniem problemu w kontekscie zwiazku jaki wystepuje pomiedzy myslami, emocjami i zachowaniem danej osoby. W tej formie psychoterapii glówny nacisk polozony jest na trudnosci wystepujace „ tu i teraz” – w biezacym zyciu pacjenta. Ustalenie (przez terapeute i pacjenta) wspólnego punktu widzenia na pacjenta prowadzi nastepnie do zidentyfikowania konkretnych celów terapii, okreslenia czasu jej trwania, oraz strategii terapeutycznych, których zasadnosc i skutecznosc jest poddawana ciaglej ocenie.

Terapie poznawcze i behawioralne maja zastosowanie jako indywidualna forma terapii, a takze jako terapia rodzinna, malzenska, grupowa. Podejscia te moga przyjsc z pomoca kazdemu, niezaleznie od poziomu inteligencji, rasy, kultury, plci czy orientacji seksualnej.

Psychoterapeutami poznawczo-behawioralnymi sa zazwyczaj osoby profesjonalnie zwiazane z opieka zdrowotna - lekarze, psycholodzy, pielegniarki, pracownicy socjalni. Psychoterapeuci poznawczo behawioralni zgadzaja sie co do podstawowych wymienionych wyzej zalozen terapii, zdarza sie jednak, ze nazywaja sie: terapeutami poznawczymi, terapeutami behawioralnymi, poznawczo- behawioralnymi lub racjonalno- emotywnymi. Te rózne nazwy zaleza od glównego nurtu w którym dany terapeuta odbywal szkolenie i który praktykuje. Terapeuci poznawczy odnosza sie glównie do przekonan, automatycznych mysli, zalozen wplywajacych na sposób widzenia swiata. Terapeuci behawioralni odnosza sie wprost do zachowan pacjenta, a terapeuci poznawczo-behawioralni i racjonalno-emotywno behawioralni stosuja kombinacje technik majacych na celu modyfikacje do mysli i zachowan.. Niezaleznie od nazwy jaka okreslaja sie terapeuci, ta dziedzina psychoterapii zwana jest ogólnie zwany terapia poznawczo- behawioralna, (Cognitive Behavioural Therapy CBT). Wazniejszy niz nazwa uprawianego kierunku jest jednak fakt, ze wszyscy terapeuci maja na celu pomoc pacjentowi w osiagnieciu pozadanej przez pacjenta zmiany w sposobie myslenia, odczuwania i zachowywania sie.

Pewnym przykladem wzajemnych zaleznosci mysli – emocje -zachowania moze byc ponizsza sytuacja:
Barbara juz zasypiala, gdy uslyszala dzwonek telefonu, Zanim zdazyla podniesc sluchawke telefon przestal dzwonic. Od kilku lat, od czasu do czasu, Barbara miewala okresy przygnebienia i leki. Natychmiast przyszla jej na mysl córka, Elzbieta, która niedawno przeprowadzila sie do Warszawy. Pomyslala „Cos musialo sie stac Elzbiecie! To pewnie dzwonila policja ze Ela miala wypadek” . Zaczela czuc niepokój w okolicy zoladka, serce walilo jak mlot na sama mysl ze Elzbiecie cos sie stalo. Mysli gonily jedna za druga i Barbara zaczela obawiac sie, ze oszaleje. Kilkanascie razy wykrecila numer telefonu córki – nikt nie odpowiadal. „To dowód na to ze cos jest nie tak”- pomyslala. Czula taki przyplyw panicznego leku, ze przez cala noc nie zmruzyla oczu, mimo dodatkowej tabletki uspokajajacej. Czula sie okropnie myslac o wszystkich mozliwych rzeczach, które mogly przytrafic sie jej córce. Zaczela dzwonic do warszawskich szpitali, poszukujac informacji o córce - bezskutecznie. Rano dodzwonila sie w koncu do córki, dowiedziala sie ze ta swietnie sie bawila u przyjaciól i dlatego zostala tam na noc. Mimo tego Barbara przez caly czas odczuwala napiecie i czula ze tego dnie nie bedzie w stanie pójsc do pracy.

CZEGO MOZNA SIE SPODZIEWAC W TRAKCIE TERAPII ?

W terapii poznawczo-behawioralnej pacjent i terapeuta wspólpracuja w:
Rozwinieciu sposobu rozumienia problemu pacjenta akceptowanego przez obie strony
Zidentyfikowaniu charakterystycznej dla danego pacjenta wzorca zaleznosci mysli – uczucia , zachowanie i wplywu jaki ma on na codzienne funkcjonowanie pacjenta.

W oparciu o zrozumienie istoty problemu pacjenta, terapeuta wraz z pacjentem wspólpracuja w ustaleniu celów terapii i planu leczenia. Terapia skupia sie zazwyczaj na pomocy pacjentowi w znalezieniu takich sposobów rozwiazania obecnego problemu, które sa bardziej skuteczne niz dotychczas stosowane. W procesie tym pacjenci czesto sa zachecani do wypróbowania nowych sposobów radzenia sobie w czasie pomiedzy sesjami.

Terapia przewiduje okreslona ilosc sesji. Zazwyczaj liczba sesji rózni sie w zaleznosci od rodzaju i nasilenia problemu pacjenta. Sesje odbywaja sie zwykle raz w tygodniu, trwaja godzine , przez 10-15 tygodni. Dlugosc terapii moze byc jednak bardzo rózna. Po zakonczeniu terapii pacjent i terapeuta umawiaja sie zwykle na okreslona ilosc ( zazwyczaj kilka) sesji w wiekszych odstepach czasu. Sesje tee maja na celu podtrzymanie efektów leczenia

W JAKIM RODZAJU PROBLEMÓW MOZE POMÓC TERAPIA POZNAWCZA?

Od kilkudziesieciu lat prowadzone sa na swiecie badania nad skutecznoscia terapii behawioralnych i poznawczych. Dowiodly one ze jest psychoterapia poznawczo-behawioralna jest szczególnie skuteczna w leczeniu:

• Leku i napadów paniki
• Fobii (w tym fobii spolecznych, agorafobii)
• Depresji
• Zaburzenia obsesyjno- kompulsyjnego ( natrectw)
• Zaburzen odzywiania
• Problemów seksualnych i malzenskich
• Problemów wystepujacych u dzieci i mlodziezy
• Przewleklego bólu, przewleklego zmeczenia
• Zaburzen zachowania i emocji np. tików
• Zlosci
• Problemów z narkotykami i alkoholem
• Schizofrenii i psychoz
• Zaburzen rozwojowych
• Zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
• Zespolu stresu pourazowego
• Zaburzen snu

W zaleznosci od rodzaju i nasilenia problemu pacjenta psychoterapia poznawczo behawioralna moze byc stosowana jako jedyna metoda leczenia, lub w polaczeniu z farmakoterapia.

GDZIE ZNALEZC TERAPEUTE POZNWCZO- BEHAWIORALNEGO?
Informacje o licencjonowanych terapeutach poznawczo behawioralnych mozna uzyskac kontaktujac sie z towarzystwem – czlonkiem EABCT w danym kraju, na stronie internetowej lub poczta pod wskazanym adresem.